Nieuws  >  Wetenschap versus politiek, een haat-liefdeverhouding

Wetenschap versus politiek, een haat-liefdeverhouding

Opinie

BRUSSEL 04/06 - In het heetst van de strijd waren het vooral de wetenschappers die het voortouw namen. Nu de pandemie in de goede zin lijkt te evolueren, zien we dat de wetenschap meer op de achtergrond komt. Hebben de virologen de kastanjes uit het vuur mogen halen voor de politici, die nu de leuke boodschappen zullen verkondigen?

De voorbije dagen ontspon zich op de opiniepagina's van De Standaard een discussie over de rol van wetenschap in het maatschappelijk bestel.

Tinneke Beeckman, filosofe, opperde dat de wetenschap zich best bij haar rol houdt, t.t.z. onderzoek doen in de meest uiteenlopende domeinen, op basis van experimenten en observaties. De wetenschap heeft niet de taak beleid te maken, dat is het gebied van de politiek.

Rudi Laeremans, socioloog, verdedigde de stelling dat wetenschappers wel degelijk moeten kunnen interveniëren, als ze vinden dat de politici in hun ogen verkeerde beleidsdaden stellen op basis van de adviezen geformuleerd door de wetenschap.

Beide visies hebben hun plaats. Ik spreek me hier niet uit wat nu de juiste invalshoek is, want die bestaat in deze kwestie niet.

Persoonlijk heb ik een lichte voorkeur voor wat Beeckman verkondigt. Aan wetenschap doe je best zo onafhankelijk mogelijk, zonder je te laten leiden door ideologie of vooringenomenheid. Met een onbevangen blik de wereld overschouwen, observeren, vaststellingen doen, waarnemingen toetsen aan de bestaande realiteit.

Wetenschappers moeten inherent geen verantwoording afleggen aan de bevolking. Zij laten zich best niet voor de kar van de gemeenschap spannen. In het coronadossier betekent dit dat ze, los van de maatschappelijke impact van het virus, alle kenmerken van dit beestje analyseren en bestuderen.

Betekent dit dat ze geen enkele beleidsaanbeveling mogen doen? Welnee. Alleen bestaat dan wel het gevaar dat wetenschappers in een bepaalde ideologische hoek worden geduwd, vaak ongewild.

Als onze premier toevallig van liberale signatuur is, en een viroloog doet een voorstel dat de eerste minister genegen is, zou de perceptie kunnen ontstaan dat de viroloog voor de premier rijdt, als een soort kabinetsmedewerker, die adviezen op maat van de regerende politieke kaste produceert.

Anderzijds kun je ook stellen dat het niet meer dan logisch is dat de wetenschap de politieke besluitvorming in zekere mate stuurt, zeker op het vlak van gezondheid. En dat je daar verder niks achter moet zoeken.

Bovenstaande beschouwing kun je toepassen op Marc Van Ranst. Hij is niet alleen viroloog, wetenschapper, maar laat ook duidelijk blijken welke politieke koers zijn voorkeur geniet. Er zijn mensen die beweren dat dit ‘not done' is.

Van Ranst moet bij zijn vakgebied blijven, hij moet niet proberen in de plaats te treden van de minister van Volksgezondheid. Anderen vinden juist dat hij wel dat recht heeft. Niemand belet een viroloog om ook een politieke overtuiging te hebben en die ook te uiten.

We zien duidelijk dat, afhankelijk van het stadium van de pandemie, ofwel de politiek, ofwel de wetenschap het meest op het voorplan zijn getreden.

In het heetst van de strijd waren het vooral de wetenschappers die het voortouw namen. Zij kwamen zodanig veel in de media, dat sommigen gevaar zagen voor een land geleid door technocraten.

Naarmate de pandemie verder schrijdt, en de cijfers gunstig evolueren, zien we dat de wetenschap terug naar het achterplan wordt verdreven, en de politiek het overneemt.

Je zou zelfs kunnen stellen dat de kastanjes door de virologen uit het vuur zijn gehaald, en dat de leuke boodschappen door de politiek worden gecommuniceerd, kwestie van de achterban toch nog een beetje te behagen. 

Het spanningsveld tussen wetenschap en politiek is er altijd al geweest. Afhankelijk van het soort crisis waarvoor een regering zich geplaatst ziet, zal het gewicht over en weer hellen tussen deze twee werelden.

Dr. Wouter Van den Abeele

huisarts

 

 

MediQuality biedt haar leden de mogelijkheid hun mening te uiten over actuele en/of medische kwesties. Deze opinies weerspiegelen de persoonlijke mening van hun auteur en vallen onder diens verantwoordelijkheid.

Dr. Wouter Van den Abeele • MediQuality

Om veiligheidsredenen is uw browser niet compatibel met onze site

We raden u aan een van de volgende browsers te gebruiken: