Dossiers  >   x Enquête over burn-out en lifestyle  >  Enquête over burn-out: "Artsen hebben niet geleerd om voor zichzelf te zorgen" (Prof. Laureys)

Enquête over burn-out: "Artsen hebben niet geleerd om voor zichzelf te zorgen" (Prof. Laureys)

BRUSSEL 08/02 - Prof. Steven Laureys, neuroloog: "De overheid mag niet langer doof blijven voor de hulpkreet van artsen. De administratieve overlast moet nu aangepakt worden. Artsen die stress en burn-outklachten ervaren, moeten tools ter beschikking krijgen waarmee ze hun veerkracht kunnen verbeteren. Voor vele artsen is zelfzorg een ver-van-hun-bed-show, en het is hen niet aangeleerd tijdens hun opleiding geneeskunde. Samen met de politici, universiteiten en opleidingscentra kunnen we hier verandering in brengen."

"Ik vind dat de enquête over burn-out en levensomstandigheden van artsen uitgevoerd door MediQuality interessante resultaten oplevert. Jullie hebben geobjectiveerd dat Covid-19 een enorme impact heeft op de werklast en het emotioneel welzijn van artsen. Uiteraard is het moeilijk om de resultaten in perspectief te plaatsen, dat zal pas kunnen als jullie een volgende enquête doen over dit thema, na de pandemie. Politici moeten begrijpen dat het emotioneel welzijn van onze artsen aangetast is, dat moet meer aandacht krijgen. Daarom is het belangrijk om initiatieven zoals "Doctors4Doctors" en "Arts in Nood" meer kenbaar te maken en beter te ondersteunen."

Administratieve vereenvoudiging

"Ik was toch verbaasd dat bijna 9 op 10 van de respondenten klachten van burn-out aangeeft. De artsen geven ook zelf een deel van de oorzaak aan. Er is te veel administratieve overlast. Geen enkele zorgverlener kiest voor zo'n rompslomp. Politici mogen deze noodkreet niet negeren, zeker omdat artsen al een lang gekend risico op professionele uitputting kennen, en nu nog duidelijk meer met Covid-19. De overheid, die al de regels en wetten heeft opgelegd, heeft de macht om deze maximaal te vereenvoudigen en artsen hun job te laten doen: voor mensen zorgen."

Zorg moet opnieuw menselijker worden

"Er moet dus meer plaats zijn voor de patiënt. Dat ervaar ik zelf. Tijdens een consult zit ik soms meer naar mijn scherm te kijken, en het medisch dossier aan te vullen, dan echt te luisteren naar de patiënt. Er zijn voor hem (of voor haar). Zijn hand vasthouden als het moeilijk is. Blijk geven van compassie, dat is belangrijk. Vroeger kon dat meer, omdat we toen een secretaresse hadden, die de medische verslagen uitschreef. We moeten veel meer zelf doen, en zoveel registreren en dat in een geneeskunde die steeds technischer en gespecialiseerder wordt.

De zorgverlening moet duidelijk opnieuw menselijker worden. Dat zou eigenlijk al moeten starten tijdens de opleiding. Waarom zou men geen lespakket "emotioneel welzijn bij zorgverleners" aanbieden? Het is een gemediatiseerd topic en er zijn enkele inspirerende initiatieven, maar te weinig, en te geïsoleerd. Dat is jammer. Men zet nog te veel in op de kenniscultuur, er is geen tijd voor emotionele zelfzorg. Artsen moeten tijd hebben om coping skills te ontwikkelen. Dat maakt hen weerbaarder en zorgt ervoor dat ze hun job op langere termijn kwaliteitsvol kunnen uitvoeren."

Hulp zoeken

"Nog te weinig artsen die burn-outklachten hebben, zoeken effectief hulp. Wie dat doet, richt zich meestal tot een psycholoog (43% van de respondenten – al zou dat eigenlijk 100% mogen zijn). Dat is nog te weinig. En opmerkelijk dat slechts 2% zich tot de arbeidsgeneesheer richt. Wat positief is, is dat de grote meerderheid van de artsen openstaan voor initiatieven van hun werkgever om stress en burn-out te verlagen. Ze zoeken ook zelf actief naar oplossingen voor hun klachten. Onlangs kwam mijn nieuw oefenboek voor meditatie uit. Ik hoop dat concrete, laagdrempelige tips een verschil kunnen maken voor artsen, dat ik hen mogelijk kan inspireren om tijd te maken voor zichzelf, zodat zij zich beter voelen, meer geconcentreerd blijven en hun job langer en met meer plezier kunnen uitoefenen."

Bijscholingen over emotioneel welzijn?

"Politici zouden stress en burn-outklachten beter structureel aanpakken. Men zou bijscholingen over emotioneel welzijn meer aandacht en gewicht kunnen geven en geaccrediteerd kunnen maken – zoals nu reeds het geval is voor ethiek. Dat zou een goed signaal zijn, en ervoor zorgen dat veel minder artsen uitvallen."

"Ik ben blij als ik zie dat artsen met stressklachten de natuur opzoeken, steun zoeken bij hun partner, familie en dichte vrienden of gaan sporten. Ik verwachtte ook dat sommige artsen hun toevlucht zouden zoeken in overmatig eten, zelf voorgeschreven medicatie, tabak of alcohol. 28% geeft dit aan, dat zal helaas wel kloppen met de realiteit. De drang naar alcohol om te kalmeren (meer dan 10 glazen per week voor 10% van de respondenten) had ik zelfs hoger verwacht."

Suïcide bij artsen structureel aanpakken

"Dat bijna 2 op de tien van de artsen de laatste twee weken elke dag moe is en te weinig energie heeft, is toch onrustwekkend. Artsen kunnen zo niet goed functioneren. Ook alarmerend is dat meer dan 3 op de tien van de artsen zegt moeite te hebben om te concentreren. Ook artsen zijn uiteraard ook maar mensen, en blijkbaar heeft 17% van de respondenten suïcidegedachten. We weten al lang dat dit een ernstig probleem is, maar niemand pakt dit structureel aan. Ik denk nog vaak aan mijn twee collega artsen die uit het leven zijn gestapt. Het is hoog tijd dat we hier preventief ingrijpen."

"Arts zijn is het mooiste beroep dat er is, en 65% van de respondenten geeft aan gelukkig te zijn. Toch zou ons beroep nog een betere return op het algemeen welzijn mogen geven, het is jammer dat 18% van de artsen aangeeft ongelukkig tot zeer ongelukkig te zijn. Dat de pandemie nu al zo lang duurt, eist natuurlijk ook zijn tol. Kleine problemen zijn nu vergroot, en vele uitlaatkleppen zijn weggevallen."

Pauzeknop induwen

"Als besluit mogen we stellen dat artsen meer tijd voor zichzelf mogen nemen, om tot rust te komen. Dat is niet egoïstisch. Als artsen voor zichzelf zorgen, kunnen ze meer betekenen voor anderen. Hopelijk kunnen artsen in 2021 opnieuw hun vakantie nemen. Uit de enquête bleek immers dat er in het afgelopen jaar te weinig tijd was om batterijen op te laden, 75% van de respondenten nam beduidend minder verlof. Mijn goede raad is om regelmatig de pauzeknop eens in te duwen en eventueel ook open te staan voor meditatie, het kost niets en het kan je leven veranderen in de positieve zin. Gun jezelf wat rust in je hoofd"

Over prof. Laureys

Steven Laureys is neuroloog, wetenschapper, bestsellerauteur, en vader van vijf kinderen. Hij studeerde aan de VUB en werkt aan de Universiteit van Luik en leidt daar de GIGA-Consciousness onderzoekseenheid. Hij is gespecialiseerd in de werking van de hersenen en het menselijk bewustzijn, zoals bij patiënten na coma . Zijn onderzoek werd gelauwerd met verschillende onderzoeksprijzen. Hij publiceerde ‘Ons briljante brein', ‘Het no-nonsense meditatie boek' en nu ‘Het no-nonsense meditatie oefenboek' en is mede-oprichter van ‘Mind Care International Foundation'.

 

Sabine Verschelde • MediQuality

Om veiligheidsredenen is uw browser niet compatibel met onze site

We raden u aan een van de volgende browsers te gebruiken: