Dossiers  >   Hospital Management  >  Post-Covid-tijdperk is gestart: "We moeten ons op een tsunami voorbereiden" (getuigenis jonge arts)

Post-Covid-tijdperk is gestart: "We moeten ons op een tsunami voorbereiden" (getuigenis jonge arts)

Opinie

BRUSSEL 27/05 - Het is nu al meer dan een jaar dat we opgesloten zitten, dat alle grote economieën in de wereld kreunen onder het gewicht van de pandemie en dat de ziekenhuizen overstelpt worden met Covid-19-patiënten. In onze recente geschiedenis hebben we nog nooit zo'n grote crisis gekend. En die crisis heeft pijnlijk blootgelegd hoe fragiel onze gezondheidszorg is.

Gelukkig is er licht aan het einde van de tunnel. Nu moeten we ons concentreren op vaccinatie van de bevolking, de enige oplossing om het virus te beteugelen en weer een "normaal" leven te kunnen leiden. Maar voor de zorgverleners, die al op zijn en opnieuw overstelpt worden met Covid-19-patiënten, heeft de pandemie haar laatste woord nog niet gezegd.

Als we Covid-19 zien als een aardschok, die aan meerdere miljoenen mensen het leven heeft gekost, en de hevige naschokken met de opeenvolgende besmettingsgolven, moeten we ons nu voorbereiden op een tsunami.

Wie het nog niet mocht weten, we naderen het einde van de 3e lockdown. De nefaste effecten ervan hebben zich zeer duidelijk laten gevoelen: de bevolking is het spuugzat en de verschillende barrièremaatregelen worden almaar minder goed nageleefd.

Erger nog, een gedeelte van de bevolking daagt de overheid uit door zich bewust bloot te stellen aan een risico, dat er wel degelijk is, en gaat zelfs zover dat ze het bestaan of het gevaar van het virus ter discussie stelt. Een sterfte van 0,5-1% is nochtans geen kattenpis.

Zou u met een gerust gemoed achter het stuur van uw auto gaan zitten als men u zou zeggen dat u 1 kans op de 100 loopt om het leven te laten op weg naar het werk? Maar hoe kan je dat de bevolking kwalijk nemen?

De psychologische indicatoren van de bevolking staan immers al maanden in het rood en bij gebrek aan efficiënte en transparante communicatie laten de mensen zich massaal vangen door de nepinformatie op sociale netwerken, het ultieme bastion van een plaatsvervangend sociaal leven.

Een pandemie en de uitzonderlijke maatregelen die daarvoor worden genomen, hebben niet alleen weerslag op de somatische gezondheid. Ook de geestelijke gezondheid heeft een enorme dreun gekregen, zeker in een context van een economische terugval, waarin veel werknemers een kruis hebben moeten maken over hun levensdroom, vaak bloeiende zaken die beetje bij beetje werden afgemaakt door weinig duidelijke en niet altijd gestaafde beslissingen en late en onvoldoende steun.

Maar naast de economische beschouwingen knagen de isolatie, het wegvallen van sociale contacten, de indruk alleen maar te werken zonder echt te kunnen genieten van het leven aan de bevolking.

De geestelijke gezondheid van de burgers is een tijdbom geworden, die op elk ogenblik kan ontploffen.

Tijdens de eerste twee golven is de gezondheidszorg uiterst beperkt geweest. Alles wat niet dringend was, werd uitgesteld en veel patiënten hebben hun zorgtraject opgegeven. Anderen waren gewoon bang om naar het ziekenhuis te gaan omdat ze dachten dat het risico om een dodelijke Covid-19 op te lopen dan groter zou zijn. Niet verwonderlijk als de tv-beelden rijen brancards in de gangen tonen, artsen die eruitzien als kosmonauten zoals in bepaalde films ..

En de huisartsen dan? Door hun gemiddeld hogere leeftijd en het gebrek aan beschermingsmiddelen liepen zij een hoog risico en soms zijn ze gedwongen geweest afstand te nemen van hun patiënten om zelf niet besmet te raken.

Dat verklaart waarom veel chronische aandoeningen bij gebrek aan goede follow-up volledig ontspoord zijn. Ik citeer een collega-internist, die al 37 jaar actief is en in 3 landen heeft gewerkt. Hij heeft me gezegd dat hij nog nooit zoveel zware patiënten met zo ver gevorderde aandoeningen heeft gezien.

De patiënten hebben zich verwaarloosd. Wat me trouwens ook sterk heeft getroffen, is de "middeleeuwse" vuiligheid, die de algemene toestand van onze patiënten goed weerspiegelt.

Het feit dat de mensen zich niet meer wassen, illustreert de eenzaamheid waarin zij leven.

Opgesloten, geïsoleerd, zonder enig perspectief op beterschap … het is dan ook niet te verwonderen dat verslavingen veel ravage hebben aangericht, vooral alcohol. Het is niet moeilijk te begrijpen dat sommige mensen alleen maar troost vinden in roken en drinken, met alle gevolgen van dien. Erger nog, een aantal mensen heeft alleen nog maar gerookt en alcohol gedronken in plaats van te eten. Uiteindelijk bleef er alleen nog maar een skelet vol oedeem over en zijn ze snel en tragisch tot hun einde gekomen.

Het aantal diabetespatiënten dat bij gebrek aan motivatie de behandeling en de niet-farmacologische maatregelen, die nochtans noodzakelijk zijn om hun glykemie onder controle te houden, heeft laten vallen, is niet te overzien. Vaak eindigen die patiënten met een amputatie van één of beide voeten, als ze al niet sterven aan een septische shock.

Ook kanker heeft lelijk huisgehouden. Stille, sluimerende kankers die bij gebrek aan voldoende follow-up hebben kunnen groeien en nu in een ver gevorderd stadium zitten. We zien nu trouwens vaak röntgenbeelden die we normaal enkel nog in tekstboeken zien. Ook dat illustreert dat de ziektes sterk gevorderd zijn.

Wat we nu zien, hebben we nog nooit gezien. Uiterst zware gevallen, waarvan de verzorging zeer zwaar weegt op de zorgverleners, die al uitgeput zijn als gevolg van een jaar pandemie.

De overlijdenscertificaten hopen zich op, de wachtdiensten in het weekeinde worden almaar moeizamer en het wordt moeilijk een optimale humane begeleiding te verzekeren van de patiënten en hun gezin.

Bovendien heeft de bevolking het gehad met medische en wetenschappelijke informatie en stelt ze zich almaar vijandiger op tegen het zorgpersoneel.

Helaas vrees ik dat dat nog maar het zichtbare deel is van een nieuwe golf, die niet meer direct toe te schrijven is aan Covid-19, maar veeleer aan de psychosociale gevolgen ervan. De schulden als gevolg van de pandemie zijn nu al astronomisch hoog, maar dreigen dan nog toe te nemen.
  

MediQuality biedt haar leden de mogelijkheid hun mening te uiten over actuele en/of medische kwesties. Deze opinies weerspiegelen de persoonlijke mening van hun auteur en vallen onder diens verantwoordelijkheid.

Dr Quentin Lamelyn • MediQuality

Om veiligheidsredenen is uw browser niet compatibel met onze site

We raden u aan een van de volgende browsers te gebruiken: