Dossiers  >   x Enquête "impact van de leeftijd van een arts op zijn praktijk"  >  Resultaten van de enquête: heeft de leeftijd van een arts invloed op zijn werk?

Resultaten van de enquête: heeft de leeftijd van een arts invloed op zijn werk?

BRUSSEL 18/12 - In november hebben we u uitgenodigd een enquête te beantwoorden over de invloed van de leeftijd op uw activiteit. Meer dan 1000 artsen hebben deelgenomen aan die onlinepeiling. Ziehier de resultaten met commentaar door dr. Bakhouche.

Enquête
Enquête
89% van de 1179 Belgische artsen die de enquête hebben ingevuld, vindt niet dat de leeftijd de enige factor is die bepaalt of ze hun beroep al dan niet zouden moeten stopzetten. Bij specialisten is dat echter maar 56%.
"We leven langer, we worden beter oud dan vroeger en onze intellectuele vermogens blijven langer goed", commentarieert dr. Yannis Bakhouche. "Het is dan ook logisch dat de leeftijd niet de doorslag geeft bij de beslissing om al dan niet te stoppen met geneeskunde. In Sint-Gillis, de gemeente waar ik woon, heb ik artsen gekend die hebben gewerkt tot de leeftijd van 86 jaar. In de Verenigde Staten zou een arts gewerkt hebben tot de leeftijd van 106 jaar", voegde hij er nog aan toe.
 
Meer dan een kwart van de artsen denkt er niet aan op pensioen te gaan en vindt dat een arts zijn beroep nooit zou mogen stopzetten. Dr. Yannis Bakhouche: "Geneeskunde is inderdaad meer dan een gewoon beroep. Het is een echte passie, een engagement, dat zin geeft aan het leven. Anderen helpen en zijn leven wijden aan het verbeteren van de gezondheid van anderen dragen bij tot het collectieve welzijn. Er zijn weinig beroepen die zich daarop kunnen beroemen. Veel mensen hebben geen interesse in hun werk, vooral mensen die kantoorwerk verrichten. In de geneeskunde is dat net het tegendeel. Ik hoop gewoon dat die tendens nog zal stijgen. Naar mijn gevoel is het percentage artsen dat wil stoppen op pensioengerechtigde leeftijd, klein als je de waarde van het beroep kent. Evolueren we naar een verandering van paradigma? Een arts kan uiteraard van beroep veranderen als hij dat wenst, maar geneeskunde heeft toch een sterkere impact. Het is een beroep waarin je veel dingen ontdekt en waarin elke dag anders is", stelt hij.
 
25% van de respondenten vindt dat artsen wel zouden moeten stoppen op de leeftijd van 67 jaar. Wat dat betreft, is er overigens een groot verschil tussen mannen en vrouwen. 18% van de mannelijke artsen vindt dat artsen zouden moeten stoppen op de leeftijd van 67 jaar, en 30% vindt dat artsen gewoon zouden moeten doorwerken. Bij de vrouwelijke respondenten is dat respectievelijk 39% en 17%. Dat weerspiegelt ten dele een verschil in mentaliteit: jongere en vrouwelijke artsen hechten vaak meer belang aan een goede balans tussen het beroeps- en het privéleven.
De enquête leert ook dat 88% van de respondenten graag zou worden begeleid als ze op pensioen gaan. Dat cijfer is hoger bij vrouwen (93%) en bij artsen jonger dan 60 jaar (92%). Een mogelijke oplossing is een geleidelijke vermindering van de werkbelasting, geen deelname meer aan wachtdiensten 's nachts en in het weekeinde en begeleiding van jongere collegae.  "Artsen vinden dat ze hulp nodig hebben bij het beëindigen van hun carrière. We denken daarbij aan psychologische of financiële begeleiding en hulp bij het starten van een nieuw hoofdstuk in hun leven", aldus dr. Bakhouche. "Je moet die artsen geruststellen en uitleggen dat er nog een leven is na de geneeskunde en je moet ze financiële adviezen geven. Artsen zien hun beroep als een passie. Na zovele jaren van carrière veranderen is moeilijk. Dat is begrijpelijk. Volgens mij hebben artsen een psychosociale begeleiding nodig om ze gerust te stellen dat er ook een ander leven kan zijn na de geneeskunde. Ook financiële adviezen kunnen erg nuttig zijn. Hun levensstandaard zal waarschijnlijk veranderen doordat het inkomen sterk daalt als je gepensioneerd bent. Het verschil is enorm. Het is ook interessant artsen aan te raden zeer vroeg te investeren zodat ze nog een extraatje krijgen boven op hun pensioen. Je wordt niet geboren als ondernemer, maar je kan ook ondernemer worden als arts of investeerder. Voor mij is vooral een psychische begeleiding belangrijk. Artsen kunnen nuttig zijn in de maatschappij, ook als ze geen geneeskunde meer beoefenen. Ze kunnen vrijwilligerswerk doen in liefdadigheidsinstellingen, medische adviezen geven via telefoon of erkende platformen die oplossingen aanreiken. Zo houden ze toch nog contact met de sector. Het zou interessant zijn een onderzoek uit te voeren naar de noden van artsen na of dicht tegen hun pensioen", vindt de huisarts.
 
Een ander punt betreft de evaluatie van de lichamelijke en intellectuele geschiktheid. Meer dan een derde (38%) van de respondenten erkent dat een evaluatie van hun lichamelijke en intellectuele geschiktheid wenselijk zou zijn tijdens de uitoefening van hun beroep. Dr. Bakhouche vindt dat een vrij verrassende vaststelling. "Dat heeft misschien te maken met eerdere negatieve ervaringen of het gevoel dat sommige artsen zich niet voldoende bijscholen tijdens hun carrière. Ik ben voorstander van bijscholing en e-learning, maar veel artsen hebben het moeilijk met nieuwe technologieën zodat ze af en toe niet meer kunnen volgen. Dat zie je met name met artificiële intelligentie. Veel artsen staan daar huiverig tegenover.
 
"Hoe evalueer je de intellectuele vermogens?", vraagt hij zich af. "Moet je artsen verplichten een examen af te leggen om hun kennis te toetsen? Moet je de lichamelijke vermogens van artsen evalueren? Is dat een goede manier van doen? Ik denk dat we op dezelfde manier zouden moeten te werk gaan als bij piloten. Een jaarlijks evaluerend gesprek kan worden geapprecieerd."
 
"Wat de gezondheid van artsen betreft, artsen kunnen net als andere mensen ziektes krijgen, ook psychische problemen als gevolg van overbelasting of problemen in hun privéleven of een burn-out. Psychische aandoeningen bij artsen zijn vaak een taboeonderwerp. Nochtans is het belangrijk erover te praten en hun psychische gezondheid jaarlijks te evalueren. Ook artsen kunnen een behandeling nodig hebben (in groep of individueel), en die zou door het Riziv moeten worden vergoed. Veel artsen hebben het er moeilijk mee de stap te zetten naar een psychotherapeut, maar we moeten de artsen op psychologisch vlak ondersteunen. Veel artsen lijden. De arts-patiëntrelatie is bijzonder complex geworden, vooral gezien de problemen en de verwachtingen van de patiënten. Dat vergt een belangrijke psychologische investering en roept vragen op over hoe ver je mag gaan."
 
De helft van de respondenten vindt dat er een correlatie bestaat tussen een hoge leeftijd en het risico op medische fouten (18% is daarvan overtuigd en 36% stelt zich toch ook vragen daaromtrent). "Ik ben er niet van overtuigd dat dat zo is", zegt dr. Bakhouche. "Medische fouten kunnen te wijten zijn aan onvoldoende concentratie, onvoldoende bijscholing of een desinvestering als gevolg van te veel werk. Is de leeftijd zelf een factor die medische fouten in de hand werkt? Ik heb daar mijn twijfels over. Een chirurg moet zeer geconcentreerd kunnen werken, maar een arts die wat ouder wordt, kan nog altijd gaan werken op een spoedafdeling of kan zich beperken tot consultaties. Om medische fouten te vermijden, moeten we alles in het werk stellen wat nodig is om collectief werken met collectieve intelligentie te promoten", stelt hij.
 
klik op de afbeelding om de resultaten te zien.
 
 

Carole Stavart • Mediquality

Om veiligheidsredenen is uw browser niet compatibel met onze site

We raden u aan een van de volgende browsers te gebruiken: